Szerokość plotera wpływa na to, jakie formaty firma może drukować bez skalowania, dzielenia projektu i zlecania pracy na zewnątrz. Większe urządzenie nie zawsze będzie jednak lepsze. Zajmuje więcej miejsca, wymaga droższych rolek i może generować niepotrzebne koszty, jeśli większość zadań mieści się w formacie A1.
Przed zakupem warto sprawdzić nie tylko największy realizowany projekt, ale przede wszystkim strukturę codziennych zleceń. Innej szerokości potrzebuje małe biuro architektoniczne, innej dział GIS, a jeszcze innej studio fotograficzne przygotowujące panoramy i grafiki wystawiennicze.
Najczęściej wybiera się ploter 24, 36, 44 lub 60 cali. Każda z tych szerokości odpowiada innemu profilowi pracy. Aktualne urządzenia Canon można porównać w kategorii plotery wielkoformatowe Markor.
Co oznacza szerokość plotera podawana w calach?
Wartość 24, 36, 44 lub 60 cali określa maksymalną szerokość obsługiwanego nośnika. Jeden cal odpowiada 25,4 mm, dlatego ploter 24-calowy obsługuje rolę o szerokości około 610 mm, a urządzenie 36-calowe — około 914 mm. Nie jest to wymiar całej drukarki ani długość wykonywanego wydruku.
Ploter rolowy może przygotowywać materiały znacznie dłuższe niż jego szerokość. Model 24-calowy pozwala więc wydrukować panoramę o długości kilku metrów, ale jej krótszy bok nie może przekroczyć szerokości obsługiwanego medium. Dopuszczalna długość zależy od urządzenia, sterownika, formatu pliku i rodzaju materiału.
Trzeba też odróżnić szerokość nośnika od rzeczywistego obszaru zadruku. Marginesy, tryb druku bez obramowania oraz obsługiwane rozmiary rolek mogą się różnić pomiędzy modelami. Dlatego przed zakupem należy sprawdzić specyfikację konkretnego urządzenia, a nie kierować się wyłącznie liczbą cali w nazwie.
Jak szerokość plotera przekłada się na formaty papieru?
Najpopularniejsze formaty techniczne należą do serii A. Arkusz A1 ma wymiary 594 × 841 mm, natomiast A0 — 841 × 1189 mm. Ploter 24-calowy może zatem drukować A1, a model 36-calowy pozwala przygotowywać pełne arkusze A0.
Szerokości 44 i 60 cali wykraczają poza typowe potrzeby dokumentacji A0. Zapewniają większą swobodę przy drukowaniu fotografii, plakatów, reprodukcji, grafik ekspozycyjnych oraz materiałów o niestandardowych proporcjach. Pozwalają również wydajniej rozmieszczać kilka mniejszych projektów obok siebie.
| Klasa urządzenia | Maksymalna szerokość nośnika | Typowy maksymalny format | Główne zastosowania |
|---|---|---|---|
| 24 cale | Około 610 mm | A1 | Projekty CAD, mapy, plakaty, edukacja |
| 36 cali | Około 914 mm | A0 | Architektura, budownictwo, geodezja, GIS |
| 44 cale | Około 1118 mm | B0, A0+ i formaty niestandardowe | Fotografia, grafika artystyczna, proofing |
| 60 cali | Około 1524 mm | Grafiki do 1,5 m szerokości | Reklama, wystawy, reprodukcje i duże fotografie |
Format nie powinien być jednak jedynym kryterium. Dwa plotery o tej samej szerokości mogą różnić się systemem atramentów, szybkością, liczbą rolek, obsługiwanymi nośnikami oraz przeznaczeniem. Model techniczny do CAD nie zastąpi automatycznie urządzenia fotograficznego tylko dlatego, że oba obsługują rolę o tej samej szerokości.
Ploter 24 cale — kiedy kompaktowy format A1 wystarczy?
Ploter 24-calowy to naturalny wybór dla firmy, która najczęściej drukuje dokumenty A2 i A1. Sprawdzi się w małym biurze projektowym, pracowni architektonicznej, szkole, punkcie usługowym oraz dziale technicznym przygotowującym schematy i rysunki wykonawcze. Zajmuje mniej miejsca niż urządzenie 36-calowe i łatwiej wkomponować go w niewielkie biuro.
Taka szerokość jest wystarczająca, jeżeli projekty A0 pojawiają się sporadycznie i można zlecić je na zewnątrz. Pozwala też drukować plakaty, wizualizacje oraz długie schematy z roli. Nie będzie jednak dobrym wyborem, jeśli dokumentację A0 trzeba regularnie drukować w jej oryginalnej skali.
Przykładem urządzenia tej klasy jest Canon imagePROGRAF TM-255 przeznaczony między innymi do dokumentacji CAD w formacie A1. Gdy firma potrzebuje również kopiowania i digitalizowania papierowych projektów, może rozważyć Canon imagePROGRAF TM-255 MFP Lm24 ze skanerem.
Ploter 24 cale warto wybrać, gdy co najmniej 80–90% zadań mieści się na roli o szerokości 610 mm. Jeżeli znaczna część projektów wymaga dzielenia na fragmenty albo drukowania w pomniejszonej skali, oszczędność uzyskana podczas zakupu urządzenia szybko straci znaczenie.
Ploter 36 cali — uniwersalny standard dla formatu A0
Urządzenie 36-calowe obsługuje rolę o szerokości około 914 mm, dlatego pozwala drukować dokumenty A0. To najczęstszy wybór dla pracowni architektonicznych, biur konstrukcyjnych, firm budowlanych, geodetów oraz działów GIS. Pełnowymiarowy projekt można przygotować bez skalowania i dzielenia na mniejsze arkusze.
Ploter tej klasy daje większą elastyczność niż urządzenie 24-calowe, ale nadal może pracować na węższych rolach. Firma może więc korzystać zarówno z papieru A1, jak i A0. Przy odpowiednim rozmieszczaniu projektów na roli szerszy model pozwala niekiedy wydrukować kilka mniejszych materiałów obok siebie i ograniczyć liczbę operacji.
W aktualnej ofercie Markor tę klasę reprezentuje między innymi Canon imagePROGRAF TM-350. Urządzenie jest przeznaczone do dokumentacji CAD, rysunków technicznych, plakatów i materiałów edukacyjnych. Firma potrzebująca skanowania planów A0 może natomiast sprawdzić Canon imagePROGRAF TM-350 MFP Lm36.
Szerokość 36 cali nie przesądza o wydajności urządzenia. Innego modelu potrzebuje kilkuosobowe biuro drukujące kilkanaście projektów dziennie, a innego centrum dokumentacji wykonujące duże serie. Przy wysokim wolumenie warto analizować rozwiązania takie jak Canon imagePROGRAF TZ-30000, które oferują bardziej rozbudowaną obsługę produkcji technicznej.
Ploter 44 cale — dla grafiki, fotografii i formatu B0
Szerokość 44 cali odpowiada około 1118 mm. Pozwala drukować format B0, większe plansze prezentacyjne, panoramy i fotografie, które nie mieszczą się na roli 36-calowej. Jest to rozwiązanie wybierane przede wszystkim przez studia graficzne, fotografów, drukarnie artystyczne i pracownie wykonujące reprodukcje.
Przewaga urządzenia 44-calowego nie polega wyłącznie na możliwości powiększenia obrazu. Szersza rola umożliwia bardziej ekonomiczne rozmieszczenie kilku mniejszych grafik. Ma to znaczenie przy wykonywaniu serii wydruków, ponieważ odpowiednie ułożenie projektów może ograniczyć zużycie materiału i czas potrzebny na obsługę plotera.
W tej klasie szczególnego znaczenia nabierają liczba atramentów, obsługa profili kolorystycznych oraz kompatybilność z papierami fotograficznymi i artystycznymi. Jeżeli firma drukuje przede wszystkim monochromatyczne rysunki CAD, inwestowanie w 44-calowy ploter fotograficzny może być nieuzasadnione. Z kolei studio wymagające szerokiego gamutu nie powinno wybierać urządzenia technicznego wyłącznie na podstawie odpowiedniej szerokości.
Dostępność konkretnego modelu 44-calowego warto zweryfikować w aktualnej ofercie ploterów Canon. Przed zamówieniem dobrze wykonać próbny wydruk na docelowym papierze, zwłaszcza gdy urządzenie ma służyć do fotografii, fine artu lub proofingu.
Ploter 60 cali — kiedy potrzebna jest produkcyjna szerokość?
Ploter 60-calowy obsługuje media o szerokości około 1524 mm. Pozwala przygotowywać duże fotografie, grafiki wystawiennicze, dekoracje, plansze i materiały reklamowe bez dzielenia obrazu na węższe fragmenty. To urządzenie dla firm, w których duży format stanowi podstawowy produkt, a nie okazjonalne zlecenie.
Taka szerokość zwiększa możliwości produkcyjne, ale stawia też większe wymagania przestrzeni roboczej. Trzeba uwzględnić nie tylko rozmiar urządzenia, lecz także miejsce na obsługę rolek, odbiór wydruków, docinanie oraz bezpieczne przechowywanie szerokich materiałów. Znaczenie mają również szerokość drzwi, dostęp do windy i możliwość wniesienia sprzętu.
W ofercie Markor znajduje się 60-calowy Canon imagePROGRAF PRO-6100S, przeznaczony do wysokiej jakości grafiki wielkoformatowej. Klasa ta odpowiada potrzebom profesjonalnych drukarni fotograficznych, agencji reklamowych i firm realizujących większe materiały wizualne.
Zakup urządzenia 60-calowego nie będzie opłacalny, jeśli większość zleceń ma format A1 lub A0. Szeroki ploter powinien pracować regularnie i wykorzystywać swoją powierzchnię roboczą. W przeciwnym razie firma ponosi wyższy koszt inwestycji, zajmuje więcej przestrzeni i kupuje droższe nośniki bez proporcjonalnej korzyści.
Największy format czy najczęściej drukowany format?
Błędem jest dobieranie plotera wyłącznie do największego pliku, jaki kiedykolwiek pojawił się w firmie. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jakie formaty odpowiadają za większość miesięcznego wolumenu. Sporadyczne zlecenie 60-calowe można przekazać drukarni, natomiast codzienne wysyłanie dokumentacji A0 na zewnątrz szybko staje się uciążliwe i kosztowne.
Warto przeanalizować historię zleceń z ostatnich 6–12 miesięcy. Należy policzyć wydruki według szerokości, rodzaju papieru i zastosowania. Taka analiza pokaże, czy większa klasa urządzenia rozwiąże realny problem, czy jedynie zabezpieczy mało prawdopodobny scenariusz.
Praktyczna zasada mówi, aby we własnym zakresie wykonywać formaty odpowiadające za zdecydowaną większość stałego zapotrzebowania. Jeżeli 85% dokumentów mieści się w A1, ploter 24-calowy może wystarczyć. Gdy projekty A0 stanowią znaczącą część pracy, bardziej racjonalny będzie model 36-calowy.
Podejmując decyzję, trzeba również uwzględnić plany rozwoju firmy. Nowa usługa fotograficzna, większy kontrakt budowlany albo przejęcie druku realizowanego wcześniej na zewnątrz mogą uzasadniać zakup szerszego urządzenia. Prognoza powinna jednak opierać się na konkretnych zleceniach, a nie ogólnym założeniu, że większy ploter „może się kiedyś przydać”.
Czy szerszy ploter zawsze zużywa więcej papieru?
Samo posiadanie szerokiego urządzenia nie oznacza automatycznie większego zużycia materiału. Większość ploterów może pracować z rolami o różnych szerokościach, dzięki czemu model 36-calowy nie musi stale wykorzystywać papieru 914 mm. Do mniejszych dokumentów można założyć węższą rolę.
Straty pojawiają się wtedy, gdy firma używa jednej szerokiej roli do wszystkich zadań i nie korzysta z funkcji ekonomicznego rozmieszczania projektów. Wydruk pojedynczego, wąskiego dokumentu na szerokim medium może pozostawić dużą niezadrukowaną powierzchnię. Pomagają tu nesting, automatyczny obrót oraz podgląd ułożenia plików.
W środowisku o zróżnicowanych zleceniach przydatne są urządzenia obsługujące dwie role. Jedna może zawierać papier A1, a druga A0 albo nośnik o innej gramaturze. Automatyczne przełączanie skraca czas obsługi i zmniejsza ryzyko drukowania na niewłaściwym materiale.
Koszt papieru należy więc oceniać razem ze sposobem organizacji pracy. Dobrze skonfigurowany szerszy ploter może wykorzystywać materiał bardzo efektywnie, natomiast źle dopasowane ustawienia będą generowały straty niezależnie od klasy urządzenia.
Ile miejsca potrzebuje ploter?
Do wymiarów urządzenia trzeba dodać strefę potrzebną do codziennej obsługi. Operator musi swobodnie wymieniać rolę, otwierać pokrywy, uzupełniać atrament i odbierać wydruki. W przypadku niektórych modeli wszystkie czynności wykonuje się od frontu, inne wymagają także dostępu z tyłu.
Ploter 24-calowy łatwiej zmieścić w małym biurze, choć urządzenie z podstawą i koszem nadal zajmuje znaczną powierzchnię. Model 36-calowy będzie wyraźnie szerszy, a konstrukcje 44- i 60-calowe wymagają zaplanowania stanowiska produkcyjnego. Trzeba też przewidzieć miejsce na papier, tuleje, arkusze i gotowe prace.
Szczególnej uwagi wymaga odbiór długich lub delikatnych wydruków. Fotografie i grafiki artystyczne nie powinny być zgniatane w standardowym koszu. Firma może potrzebować płaskiego stołu, systemu nawijania albo przestrzeni umożliwiającej bezpieczne wyschnięcie i dalszą obróbkę materiału.
Przed zamówieniem warto sprawdzić pełne wymiary urządzenia w konfiguracji roboczej, a nie tylko po złożeniu kosza. Należy również zmierzyć ciąg komunikacyjny prowadzący do miejsca instalacji. Problemem może okazać się wąska klatka schodowa, mała winda albo drzwi uniemożliwiające wniesienie plotera.
Szerokość drukowania a skanowanie dokumentów
Jeżeli urządzenie ma również skanować i kopiować, szerokość skanera powinna odpowiadać wykorzystywanej dokumentacji. Połączenie plotera 36-calowego ze skanerem 24-calowym nie pozwoli wygodnie digitalizować projektów A0. W takim przypadku potrzebny będzie system MFP z odpowiednio szerokim modułem skanującym.
Urządzenie 24-calowe ze skanerem sprawdzi się przy archiwizacji dokumentów A1, starych map i mniejszych rysunków. W biurach pracujących z formatem A0 praktyczniejszy będzie zestaw 36-calowy. Warto przy tym sprawdzić nie tylko szerokość, lecz również dokładność skanowania i dopuszczalną grubość oryginału.
Znaczenie ma także ścieżka prowadzenia dokumentu. Stare, poskładane lub delikatne plany mogą wymagać ostrożnego podawania. Jeżeli firma regularnie digitalizuje archiwalną dokumentację, przed zakupem powinna przetestować skaner na rzeczywistych materiałach.
O tym, jakie funkcje są istotne w pracy projektowej i geodezyjnej, można przeczytać w poradniku Jaki ploter dla architekta lub geodety?.
Jak dobrać szerokość plotera krok po kroku?
Najpierw należy przygotować zestawienie formatów drukowanych w firmie. Warto rozdzielić dokumenty techniczne, plakaty, fotografie i materiały niestandardowe. Następnie trzeba określić miesięczną liczbę zleceń oraz udział poszczególnych szerokości.
Kolejny krok to sprawdzenie docelowych mediów. Papier zwykły, powlekany, fotograficzny, płótno i folia mogą wymagać różnych konstrukcji urządzenia. Trzeba porównać obsługiwaną grubość, gramaturę, średnicę roli oraz możliwość druku bez obramowania.
Następnie należy uwzględnić tempo pracy, dostępne miejsce, potrzebę skanowania i koszty eksploatacji. Szerszy ploter może przyspieszyć produkcję, ale tylko wtedy, gdy firma rzeczywiście wykorzysta jego możliwości. Pomocne będzie porównanie własnych wymagań z kompletną ofertą ploterów Markor.
Ostatnim etapem powinien być próbny wydruk. Najlepiej użyć typowego firmowego pliku i docelowego nośnika. Test pokaże jakość cienkich linii, odwzorowanie kolorów, rzeczywistą prędkość oraz ilość materiału zużywanego na konkretną realizację.
Jaki ploter wybrać do konkretnej firmy?
Mała pracownia drukująca głównie projekty A1 zwykle najlepiej wykorzysta urządzenie 24-calowe. Biuro regularnie realizujące dokumentację A0 powinno skierować uwagę na klasę 36 cali. W obu przypadkach ostateczny wybór zależy jeszcze od wolumenu i potrzeby zastosowania skanera.
Studio fotograficzne lub graficzne powinno rozważyć 44 cale, jeśli większy format i ekonomiczne rozmieszczanie prac realnie zwiększą zakres usług. Drukarnia wykonująca duże grafiki ekspozycyjne może potrzebować modelu 60-calowego. W tych zastosowaniach równie ważny jak szerokość będzie system atramentów.
Jeżeli firma obsługuje kilka formatów, warto porównać koszty urządzenia większego z kosztami zlecania sporadycznych wydruków na zewnątrz. Czasem najlepszym rozwiązaniem będzie ploter 24 cale i outsourcing A0. W innym przypadku jedna pilna seria dokumentów miesięcznie uzasadni zakup urządzenia 36-calowego.
Szerokość plotera powinna wynikać z codziennego procesu, a nie z założenia, że największy model zapewnia największe bezpieczeństwo. Analiza formatów, wolumenu, nośników i dostępnej przestrzeni pozwoli wybrać urządzenie, które będzie wykorzystywane efektywnie przez wiele lat.
